Szkolenia BHP

Szkolenia BHP to nie tylko nudne instrukcje jak zachować się w sytuacji zagrożenia, jaką odzież nosić czy w jakich substancji unikać. To także cała masa poszczególnych specjalizacji. Ustawodawstwo uwzględnia kilka różnych grup, które powinny przechodzić szkolenia okresowe. Są to: pracownicy na stanowiskach kierowniczych, pracownicy biurowi, pracownicy na stanowiskach robotniczych, na stanowiskach robotniczo-inżynieryjnych, pracownicy stykający się z substancjami szkodliwymi, pracownicy służb medycznych itd. Biorąc pod uwagę te zróżnicowane potrzeby firmy szkoleniowe często oferują szeroki wachlarz kursów dla każdej z grup. Pod uwagę są brane takie czynniki jak:

- specyfika zawodu – inaczej szkoli się menadżerów, inaczej pracowników magazynu, a jeszcze inaczej profesorów wyższej uczelni

- zagrożenia związane ze stanowiskiem

- szczególna odpowiedzialność za podopiecznych lub podwładnych

Szkoleniowcy przydzieleni do poszczególnych rodzajów kursów są (a przynajmniej powinni być) specjalistami w danej dziedzinie.

Oprócz różnych kursów specjalistycznych z zakresu BHP, w ofercie firm szkoleniowych pojawia się czasem propozycja kursów w języku angielskim.

Jeżeli zakład pracy zatrudnia 100 lub więcej pracowników, pracodawca jest zobowiązany powołać służbę BHP. Może też powierzyć jej zadania zewnętrznej firmie. W firmie do 600 pracowników pracownicy służby mogą być zatrudnieni w niepełnym wymiarze godzin. W większych firmach pracodawca jest zobowiązany do zatrudnienia ich na cały etat.

Zasady funkcjonowania takiej służby zostały szczegółowo określone w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dn. 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy. Powinna ona kontrolować warunki pracy i ich zgodność z zasadami bhp. Do jej zadań należy również okresowe zestawianie obserwacji. Jeżeli występują jakieś nieprawidłowości służba bhp powinna przedstawić pracodawcy proponowane przez siebie rozwiązania. Bierze ona udział w planowaniu rozbudowy przedsiębiorstwa, zarówno powierzchniowej (np. nowe pomieszczenia, nowe budynki i ich uzdatnienie z punktu widzenia bhp) jak i branżowej (np. wdrażanie nowych form produkcji). Do zadań służby należy też współpraca z lekarzem w zakresie okresowych badań pracowników oraz dokumentacja wypadków przy pracy czy chorób zawodowych. Służba BHP współpracuje też z organizacjami zewnętrznymi, zajmującymi się inspekcją pracy i stanem środowiska naturalnego.

Kierowca to zawód bardzo szczególny. Pracuje się w terenie, często z przymusu robi nadgodziny. Często pracuje się w oparciu o umowę zlecenie, albo na zasadzie samozatrudnienia. Kierowca nie ma stałego miejsca pracy ani jednego szefa. Nie oznacza to, że nie obowiązują go przepisy BHP. Wszak miejscem pracy jest jego samochód. Pracodawca zlecający jakiekolwiek zadanie nie może tego zrobić nie upewniwszy się, że pracownik zna przynajmniej podstawy zasad BHP.

Najwięcej kontrowersji budzi kwestia czasu pracy kierowcy. Jeżeli wyjazd jest daleki, a po drodze korki, kontrole itp. nie wchodzi w grę standardowe osiem godzin. Dlatego czas pracy kierowców liczy się najczęściej w godzinach na tydzień – tak żeby po przeliczeniu na dwa tygodnie przypadało średnio 40 godzin tygodniowo. Kierowca musi odpoczywać będąc w trasie. W czasie dłuższej trasy ma prawo do trzech pełnych godzin odpoczynku. Bezpieczeństwo pracy kierowcy w różnych warunkach regulują też konwencje międzynarodowe (TIR – tranzyt międzynarodowy samochodami ciężarowymi, ADR – międzynarodowy przewóz towarów i ładunków niebezpiecznych, AETR – europejska konwencja dotycząca pracy kierowców na trasach międzynarodowych)

Praca przy produkcji i rozprowadzaniu artykułów spożywczych może być naprawdę niebezpieczna i odpowiedzialna. Jest to odpowiedzialność nie tylko za własną skórę, ale i za innych. W praktyce za tysiące i więcej osób. Nieprawidłowości w procesie produkcji albo przechowywaniu żywności mogą prowadzić do masowych zatruć. Jeżeli zaś zostaną w porę wykryte wiążą się z wielkimi kosztami, które pośrednio dotyka całego społeczeństwa.

Z wszystkich tych powodów bardzo ważne jest, aby osoby zajmujące się branżą spożywczą poznały szczegółowe przepisy BHP, które jej dotyczą.

Pracownik nie może być zatrudniony bez książeczki sanepidu. Gdy już podejmie pracę podstawową zasadą jest utrzymanie higieny osobistej. Poza tym należy nosić czystą odzież roboczą, włosy powinny być spięte, najlepiej też chronione czepkiem, żeby nie przeszkadzały w pracy i nie dostawały się do jedzenia. To tylko niektóre z najważniejszych zasad BHP, jakie powinien znać każdy pracownik sklepu spożywczego czy fabryki przetworów.

Przepisy dotyczące zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w branży spożywczej zmieniają się co jakiś czas. Njaczęściej są to drobne zmiany.

Przepisy BHP obowiązują nie tylko pracowników dużych firm i zakładów produkcyjnych. Bardzo ważne są też w szkołach i placówkach oświatowych, zwłaszcza, gdy do obowiązków pracownika należy opieka nad nieletnimi. Na nauczycielach, bo o nich przede wszystkim mowa, spoczywa ogromna odpowiedzialność. Przestrzegają oni zasad bezpieczeństwa i higieny pracy nie tylko we własnym imieniu, ale i w imieniu swoich podopiecznych. Do szczególnych zadań pracownika szkoły należy umiejętność zebrania grupy i w razie zagrożenia wyprowadzenia jej z budynku bez wzniecania paniki. Nauczyciel musi bezwzględnie być zapoznany z drogami ewakuacji w budynku szkolnym, z rozmieszczeniem i sposobem użycia gaśnic. Powinien też znać przynajmniej podstawy zasad pierwszej pomocy.

Organizacja szkoleń i stosowanie się do przepisów jest przede wszystkim obowiązkiem dyrektora szkoły. Powinien on też prowadzić dokumentację związaną z bezpieczeństwem i higieną pracy w placówce. Musi wymagać od każdego nauczyciela znajomości zasad BHP i nie dopuszczać go do pracy z dziećmi czy młodzieżą, jeżeli warunek ten nie jest spełniony. Dobrze też, żeby dyrektor zadbał o wiedzę uczniów w zakresie BHP.

Formalności związane z przepisami BHP budzą w przeciętnym obywatelu wątpliwości. Być może czasem zadajemy sobie pytanie, jaki sens mają okresowe szkolenia BHP, skoro podczas wykonywania pracy na danym stanowisku cały czas stykamy się z zagrożeniami, jakie ono niesie? Wielu pracowników może nawet powiedzieć, że wie więcej na temat swojego stanowiska pracy niż „behapowiec”. A jednak okresowe dokształcanie w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy jest obowiązkowe. Szczególnie restrykcyjnie pod tym względem są traktowane zawody związane z wysokim ryzykiem. Dla większości zawodów cezura czasowa między jednym i drugim szkoleniem wynosi maksymalnie pięć lat. Osoby pracujące w szczególnie szkodliwych warunkach na stanowiskach robotniczych muszą przechodzić szkolenia przynajmniej raz na rok. Pozostali pracownicy na stanowiskach robotniczych powinni odbywać kursy raz na trzy lata.

Szczegółowe regulacje dotyczące tego typu kursów są zawarte w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 roku, w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Mimo wyraźnych rozporządzeń i kar grożących za ich nieprzestrzeganie, szkolenia okresowe są jedną z najbardziej lekceważonych dziedzin BHP.

Ostatnio coraz więcej firm szkoleniowych oferuje nam szkolenia bhp online. Taki sposób zdobywania wiedzy ma wiele zalet, ale i wiele wad. Największą zaletą e-learningu jest niezależność słuchacza. Zależnie od wolnego czasu może on kontynuować naukę rozpoczynając od miejsca, w którym skończył poprzednio. I tutaj też pojawia się pierwsza wada tego typu szkoleń. Pracownik musi bowiem sam się pilnować, by regularnie kontynuować naukę. Jeżeli tego nie potrafi może stracić pracę, bo nie ukończy wymaganych szkoleń, albo będzie utrapieniem dla zwierzchnika, który będzie go musiał pilnować.

Dużą zaletą szkoleń bhp online jest znaczące zmniejszenie kosztów w stosunku do tradycyjnej formy kursów. Jest to nie tylko dobra wiadomość dla pracodawcy, ale ulga dla budżetu firmy szkoleniowej.

Poważną wadą szkoleń jest to, że potrzeba do nich stanowiska komputerowego z dostępem do internetu. Nie każdy pracownik ma w swojej firmie dostęp do tego typu sprzętu. Oferta jest więc przede wszystkim skierowana do pracowników biurowych i tych, którzy mogą szkolenia online odbywać poza miejscem pracy.

Wybór formy kursu bhp zależy od pracodawcy, dlatego to on przede wszystkim będzie musiał rozważyć co mu się bardziej opłaca, nie tylko finansowo, ale także czasowo i merytorycznie.

Pracownicy powinni przechodzić nie tylko wstępny kurs BHP, ale także szkolenia okresowe. Ich częstotliwość jest zależna od rodzaju stanowiska.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, szkolenia okresowe muszą przechodzić wszelkie osoby zarządzające grupami pracowników (przynajmniej raz na 5 lat), pracownicy zatrudnieni na stanowiskach robotniczych (nie rzadziej niż raz na 3 lata), w szczególnie szkodliwych warunkach robotniczych (raz na rok). Pozostali pracownicy powinni przechodzić szkolenia przynajmniej co 5 lat.

Obowiązek szkoleń okresowych wynika z różnych czynników. Przede wszystkim chodzi o przypomnienie podstawowych zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Ważne jest też uwzględnianie zmian ustawowych i innowacji technicznych jakie przynosi każdy nowy rok. Szczególnie istotne jest to na stanowiskach robotniczych, zwłaszcza w wyjątkowo szkodliwych warunkach. Wiedza na temat postępowania w zetknięciu ze szczególnie nieprzyjaznym środowiskiem (np. kopalnia) lub szkodliwymi substancjami, albo środkami wybuchowymi to podstawa bezpieczeństwa całego zakłasu pracy.